BİLİM İNSANLARI DİNOZORLARIN YOK OLUŞUNUN YENİ BİR NEDENİNİ BELİRLEDİ

Tozun çökelmesi yıllar hatta on yıllar sürebilirdi ve parçacıkların kendileri hayatta kalanlar için kalıcı sağlık sorunlarına neden olabilirdi.
The Telegraph'a göre, bilim insanları, 66 milyon yıl önce bir asteroitin Dünya'ya çarpması sonucu oluşan aşırı ısınmış tozun yarattığı cehennemvari bir "fırında" dinozorların diri diri yandığına inanıyor .

Everest Dağı büyüklüğünde bir uzay kayası saatte 7.200 km hızla gezegene çarptığında, yoluna çıkan her şeyi buharlaştırdı ve 1.400 km yarıçapındaki alanları tutuşturdu. Çalışma, Journal of Geophysical Research: Biogeosciences dergisinde yayınlandı.

Ancak ABD'deki Purdue Üniversitesi'nden gezegen bilimciler, Dünya'yı bir kapak gibi kaplayan ve patlamadan kaynaklanan ısının uzaya kaçmasını engelleyen boğucu toz bulutu olmasaydı, bazı dinozorların hayatta kalabileceğine inanıyorlar.

Atmosfer bilimi uzmanı Dr. Alexandria Johnson şunları söyledi:

"Yeraltında veya su altında bir şekilde saklanamayan her şey fırında pişirilir veya yakılırdı."

Chicxulub asteroitinin atmosfere yüz binlerce kübik kilometre malzeme fırlattığı, bu malzemenin bir kısmının küresel parçacıklar olan kaya damlacıklarına dönüşerek yoğunlaştığı ve Dünya'ya geri düşerek havayı daha da ısıttığı belirtilmektedir.

"Toz bulutu termal radyasyonu hapsettiği için, yüzey ve üzerindeki her şey kavruluyormuş gibi görünüyordu ve bu da dinozorları ve diğer tüm hayvanları öldürdü. Şok dalgası veya ateş topu değildi; bunlar çok uzağa gitmez. Bu olayı küresel bir yok oluş olayına dönüştüren şey, bu buhar bulutunun küresel olarak yayılmasıydı. Toz bulutu olmasaydı, işler kötü olurdu. Birçok canlı ölürdü, ama gezegen çapında bir felaket olmazdı," diyor Purdue Üniversitesi Yer, Atmosfer ve Gezegen Bilimleri Bölümü'nden Profesör Brandon Johnson.

Chicxulub asteroid çarpması
Yucatan Yarımadası yakınlarındaki Chicxulub asteroit çarpmasının, çoğu dinozor da dahil olmak üzere tüm yaşayan türlerin yaklaşık dörtte üçünü yok ettiği düşünülüyor. Sadece kuş benzeri dinozorlar hayatta kaldı.

Daha önce uzmanlar, asteroitin dev tsunamileri tetiklediğine ve yıllarca güneşi engelleyen bir bulut oluşturduğuna, bunun da sıcaklıkta keskin bir düşüşe ve bitkilerin ölümüne yol açarak otçul dinozorların açlıktan ölmesine neden olduğuna inanıyordu. Otçullar yok olunca, etçiller de yok oldu.

Daha da önemlisi, yeni çalışma çoğu hayvan için kıyametin muhtemelen çok daha hızlı gerçekleştiğini öne sürüyor.

Bilim insanları, ince tozun hapsettiği ısı nedeniyle dinozorların, insanlar için ölümcül olacak miktardan 17 kat daha fazla termal radyasyona maruz kaldığını hesapladılar.

Yoğun ısı, otları, çam iğnelerini, likenleri ve hatta muhtemelen odunları tutuşturmaya yetecek kadar yüksekti; bu da büyük orman yangınlarına yol açarak Dünya'yı yalnızca toprağa gömülen hayvanların ve deniz canlılarının hayatta kalabileceği kavurucu bir fırına dönüştürdü. Profesör Johnson şöyle açıkladı:

"Muhtemelen cehenneme daha çok benzerdi. Bulutlar gün ışığını engelleyeceği için, insan gibi kızılötesi ışınları göremeyen herhangi bir hayvan için yüzey muhtemelen karanlık görünürdü."

Bilim insanları, çarpmanın kayaları erittiğini ve Dünya'ya enkaz yağdırdığını, çünkü muhtemelen asteroitin çarptığı gün ölen kürek balıklarının solungaçlarında küresel parçacıklar bulunduğunu biliyorlardı.

Şeker tanesinin yaklaşık yarısı büyüklüğündeki küresel parçacıklar, asteroitin kendisinden değil, neredeyse kesin olarak onun ürettiği ölümcül buluttan kaynaklanan, karasal kökenli maddelerden oluşuyordu.

Dr. Johnson, bu parçacıkların ve toz bulutunun genel fiziksel özelliklerini inceleyerek ısıyı nasıl emdiğini belirledi. Bulut tabakasının o kadar geçirimsiz olduğunu, gezegenin yüzeyine yakın neredeyse tüm ısıyı hapsettiğini ve tozun esasen bir tencerenin kapağı gibi davranarak Dünya'nın yüzeyindeki sakinlerini yakıp kül ettiğini keşfetti.

İlginç bir şekilde, tozun çökelmesi yıllar hatta on yıllar sürebilirdi ve parçacıkların kendileri hayatta kalanlar için kalıcı sağlık sorunlarına neden olabilirdi.

Dinozorları incelemek
Kemiklerin eşsiz şekli, bir zamanlar Tayland'da uzun boyunlu bir dinozorun yaşadığını ortaya çıkardı . Uragasaurus kalasinensis, Mamenchisauridae olarak bilinen sauropod ailesine aittir.

Bu gruba ait fosiller Çin dışında nadiren bulunmuştur, ancak Tayland'ın kuzeydoğusundan elde edilen tek bir omurga örneğine dayanan bu bulgu, bu Jura dönemi dinozorlarının daha önce düşünüldüğünden daha yaygın olabileceğini göstermektedir.

30 AĞUSTOS 2026 ZAFER BAYRAMI'NA ÖZEL ATATÜRK FOTOĞRAFLARI RESİMLERİ PORTRELERİ

TELEFONUNUZU KAPATMADAN NASIL SOĞUTABİLİRSİNİZ 9 BASİT YÖNTEM

Yorumlar